018: Strach silniejszy od przeszłości | Radosław Fiedler

Odtwórz odcinek

Dlaczego Polska, kraj o którego wojennej przeszłości przypomina się na każdym kroku, ma kłopot z akceptowaniem tych, których wojna i kryzysy humanitarne dotykają dzisiaj?

W czasie II wojny 120 tysięcy polskich uchodźców znalazło bardzo przyjazne schronienie w Iranie. Z kolei jak podaje Guardian, z informacji komisarza ONZ ds. uchodźców wynika, że Polska zobowiązała się do przyjęcia zaledwie stu syryjskich uchodźców w latach 2016-20. Z Syrii, gdzie od lat trwa wojna i mamy do czynienia z kryzysem humanitarnym. Trzeba podkreślić, że ilość uchodźców, których przyjmujemy, jest absolutnie znikoma, w zasadzie marginalna. A jednak czasem traktujemy to jako zamach na naszą tożsamość.

Centrum Badań nad Uprzedzeniami Uniwersytetu Warszawskiego regularnie przeprowadza sondaże badające poziom uprzedzeń. Wynika z nich, że w ostatnim czasie nastąpił wzrost wrogich nastrojów. Do najsilniejszego i najbardziej systematycznego pogorszenia postaw wobec wszystkich grup mniejszościowych doszło między rokiem 2016 a 2017.

fot. Radosław Fiedler

Wykorzystuje się mity, stereotypy i ideologie do podporządkowywania sobie mniejszości i usprawiedliwiania ich dyskryminacji. Zwykle w imię opacznie rozumianego patriotyzmu.

Czy większa znajomość naszej historii i skupianie się na podobieństwach traum mógłby zmienić nastawienie do tematu uchodźców w Polsce?

A może to jest pozorne, że mamy podobną historię? Może historia z Polakami w Iranie, którzy tam zostali z armią Andersa, jest zupełnie inna, niż współczesny kryzys migracyjny, z którym Europa i Polska sobie w ogóle nie radzą?

Na ten temat rozmawiam z Radosławem Fiedlerem, politologiem, prof. Uniwersytetu Adama Mickiewicza, kierownikiem Zakładu Pozaeuropejskich Studiów Politycznych, stypendystą Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej w Institute of War and Peace Studies na Uniwesytecie Columbia w Nowym Jorku.

Okładka książki Radosława Fiedlera

Tąpnięcie w uprzedzeniach

 Z raportu na temat uprzedzeń wynika, że w 2017 roku przemoc wobec „innych” przestała być uznawana w Polsce za zachowanie niewłaściwe. Tylko 40 proc. badanych uważa ją za niedopuszczalną. Oznacza to – jak piszą twórcy raportu – że istnieje duży potencjał niechęci, która będzie wzrastała przy rosnącej popularności ksenofobicznych ideologii.

Nie jesteśmy gorsi niż inne narody [w kwestii nietolerancji do innych], ale na razie nasz system społeczno-polityczny dobrze nie funkcjonuje.

Radosław Fiedler
Dlaczego przemoc wobec "innych" przestała być w Polsce uznawana za zachowanie niewłaściwe?
fot. Radosław Fiedler

Iran i Polska połączone historią

Irańczycy mogli pomyśleć:  „ to inwazja, to są obcy”. Nic takiego się nie stało. Polacy bardzo dobrze zostali przyjęci, wyleczeni z wielu chorób, ale również i sami świetnie się czuli w swoim nowym domu.

Dzisiaj [w Polsce] demokracja jest w bardzo trudnym momencie. Jest lęk. Że temat uchodźców jest bardzo trudny i że podejmując go strzelamy sobie w kolano.

Radosław Fiedler

Notatki do odcinka

Tutaj znajdziesz wszytskie linki i nazwy wspomniane w tym odcinku podcastu.

Możesz wesprzeć ten podcast na kilka sposóbów: polecić go u siebie w mediach społecznościowych czy podyskutować o odcinku na swoim blogu. Możesz również ocenić go w Apple Podcasts albo zostać jego producentem na Patronite i włączyć się w dyskuję na temat jeszcze nieopublikowanych odcinków i tematów.

Nie zapomnij też zostawić komentarza poniżej!

Do usłyszenia!

Autorka podcastu

Pisze, opowiada i występuje na polskich i zagranicznych festiwalach. Specjalizuje się w wyprawach reporterskich i adventure, zwłaszcza na dalekiej północy. Fotografuje dzikie zwierzęta, najchętniej niedźwiedzie.

prof. zw., kierownik Zakładu Pozaeuropejskich Studiów Politycznych, Kierownik Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych, stypendysta programu im. Bekkera, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej w Arnold A. Saltzman Institute of War and Peace Studies Columbia University w Nowym Jorku. Popularyzuje wyniki swoich badań na blogu https://natemat.pl/blogi/radoslawfiedler
Członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Studiów Międzynarodowych (PTSM, 2020-2026). Członek the International Studies Association (ISA). Członek zarządu poznańskiego oddziału PTNP.
Stypendysta/wykładowca: Milan University (Włochy, 2010); Selçuk Üniversitesi (Turcja, 2010), Jordan University (Jordania, 2014); Jakarta University (2015): Georgetown University, Washington D.C. (USA, 2016,); National Chengchi University University (Tajwan, 2019), Columbia University in New York City (2019-2020)

Dołącz do dyskusji

3 komentarze
Odcinek 18