016: Mocne kadry. Czy filmy Davida Attenborough uratują planetę? | Iwona El Tanbouli i Maciej Jabłoński

Odtwórz odcinek

Wszyscy pewnie wychowaliśmy się na klasycznych filmach przyrodniczych, w większości czytanych przez niezastąpioną Krystynę Czubównę. Były to zamknięte, raczej proste opowieści o konkretnym zwierzęciu lub miejscu. Dziś narracja – oraz budżet – filmów przyrodniczych są zupełnie inne. Tytuły takie jak „One Planet”, „Nasza Planeta”, „Ziemia Nocą” czy mój ulubiony film „Czego nauczyła mnie ośmiornica” – to wspaniałe produkcje, realizowane często przez wiele lat, za pomocą najlepszych kamer oraz przez najlepszych na świecie reżyserów czy operatorów o budżecie niemal bez górnego limitu. Opowiadane są też w zupełnie inny sposób: jako sieć powiązań nie tylko wewnątrz przyrody, ale też z działalnością człowieka, biznesem, gospodarką, polityką. Mają spójny plan narracji prowadzący odbiorcę przez dane, analizy i wnioski.

Przez te lata zmieniły się nie tylko filmy, ale przede wszystkim problemy, z jakimi boryka się przyroda.

O tym, czy wraz ze zmianą opowieści o przyrodzie zmieniło się nasze jej rozumienie oraz czy wybitne produkcje przyrodnicze mogą mieć wpływ na zmianę naszej świadomości i nasze działania, rozmawiam z Iwoną El – Tanbouli Jabłońską, fotografką i dyrektorką artystyczną National Geographic Polsk oraz Maćkiem Jabłońskim, fotografem, reżyserem obsypanego nagrodami filmu „Selma – prawdziwa przygoda z końca świata”.

fot. Piotr Dymus

Oglądając współczesne filmy przyrodnicze, przeżywamy zupełnie inne emocje: nie służą już nam wyłącznie edukacji, ale prawdziwie przeżywamy i kibicujemy zwierzętom. Są zrealizowane też tak, że nie da się na kilka sekund odwrócić wzroku z napięcia, lecą nam łzy, kiedy coś się dzieje. Najlepszym przykładem jest scena z morsami z netflixowej serii „Nasza Planeta”. Trudno uwierzyć, że może istnieć człowiek, któremu przy niej co najmniej nie zaszkliły się oczy. Czemu tak mocno przeżywamy te filmy? Czego one w nas dotykają?

Właśnie w tych najtrudniejszych momentach nie powinniśmy ani zamykać oczu, ani odwracać głowy, tylko właśnie zastanowić się. To jest moment na refleksję, z której coś wyniknie.

Iwona El Tanbouli – Jabłońska
fot. Małgorzata Telega

Nowe problemy, nowe filmy

Przez te lata od filmów przyrodniczych z naszego dzieciństwa zmieniły się nie tylko same filmy, ale również problemy, z którymi boryka się przyroda. Filmy są częściowo odpowiedzią na te zagadnienia, ale ich przesłanie i przekaz muszą być mocniejsze i silniej oddziaływać, jeśli mają spowodować zmianę tego, jak traktujemy przyrodę i ją chronimy.

Pytanie, czy to wciąż nie jest za mało? Czy najnowszy film z Davidem Attenborough – z bardzo intensywnym jasnym przekazem – może faktycznie coś zmienić?

Rejestracja świata w ten sposób to jeden z najczystszych sposobów, jaki możesz sobie i swoim odbiorcom zafundować.

Maciej Jabłoński
Iwona razem z Joelem Sartore na wystawie „Photo Ark”

Róbmy dużo zdjęć i filmów i opowiadajmy te historie w sposób szczery i prawdziwy.

Maciej Jabłoński

Notatki do odcinka

Tutaj znajdziesz wszytskie linki i nazwy wspomniane w tym odcinku podcastu.

Możesz wesprzeć ten podcast na kilka sposobów: polecić go u siebie w mediach społecznościowych czy podyskutować o odcinku na swoim blogu. Możesz również ocenić go w Apple Podcasts albo zostać jego producentem na Patronite i włączyć się w dyskuję na temat jeszcze nieopublikowanych odcinków i tematów.

Nie zapomnij też zostawić komentarza poniżej!

Do usłyszenia!

fot. Piotr Dymus

Autorka podcastu

Pisze, opowiada i występuje na polskich i zagranicznych festiwalach. Specjalizuje się w wyprawach reporterskich i adventure, zwłaszcza na dalekiej północy. Fotografuje dzikie zwierzęta, najchętniej niedźwiedzie.

Dyrektorka artystyczna National Geographic Polska, fotografka i współwłaścicielka studia F11. Absolwentka poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych na wydziale Komunikacji Multimedialnej, kierunek Realizacja Obrazu Filmowego i Fotografia. Większość jej pracy koncentruje się głównie na zaangażowanym fotoreportażu społecznym. Była świadkiem zmian i trudnej sytuacji Nepalczyków po tragicznym trzęsieniu ziemi w
2015 roku. Natomiast w Nigrze, afrykańskim państwie Trzeciego Świata, zrealizowała materiał o kobietach przedwcześnie wychodzących za mąż, powszechnym problemie głodu i trudnym dostępie do czystej wody. Jej zdjęcia były wykorzystywane w kampaniach społecznych Unicef w Europie, Afryce i Azji.
Oprócz działalności fotograficznej Iwona zajmuje się również projektowaniem
graficznym. W prasie pracuje ponad 17 lat. Na początku była fotoedytorką obecnie
skupia się na projektowaniu graficznym różnego rodzaju publikacji: broszur, raportów, magazynów, książek, albumów. Jest podwójną laureatka Grand Front za okładki National Geographic Polska, wielokrotnie nagradzana przez National Geographic Society za najlepsze layouty oraz tegoroczną laureatką Tokyo International Foto Awards. Iwona prowadzi również warsztaty fotograficzne, przeglądy portfolio i jest jurorką w konkursach fotograficznych.

Fotograf współpracujący z National Geographic Polska, filmowiec, właściciel studia F11, absolwent Politechniki Śląskiej i poznańskiej Akademii Sztuk
Pięknych na wydziale Komunikacji Multimedialnej kierunek Realizacja Obrazu Filmowego i Fotografia. Najlepiej czuje się w
reportażu społecznym i dokumencie filmowym. Mówi o sobie: “Mam w sobie pasję do przygody ale też – a może przede wszystkim – szacunek do świata, ludzi i przyrody. Uwielbiam
zaglądać z kamerą/aparatem tam, gdzie pozornie wydaje się to trudne lub niemożliwe. Lubię
życiorysy ludzkie, które innym wydają się szaleństwem.“
Najnowszym filmem Maćka jest “Selma” – opowieść filmowa o żegludze polskiego jachtu S/Y Selma Expedition w najtrudniejszych antarktycznych warunkach na świecie. Jedenastu
członków załogi podejmuje się heroicznego wyzwania jakim jest dotarcie do Zatoki Wielorybów. Decydują się spędzić prawie 4 miesiące na małej przestrzeni jachtu, by
dotrzeć do najdalej wysuniętego na południe miejsca na morskiej mapie świata. Wśród licznych nagród i wyróżnień “Selma” była najlepszym filmem pełnometrażowym an festiwalu Festival Internacional de Cine de Montaña Ushuaia, a wkrótce będzie można ją zobaczyć na antenie
jednej z telewizji (póki co nie chce zdradzać jakiej, śledźcie fejsbukowy fanpage filmu
SelmaTheMoviedoc).
Kocha góry, podróże w mało uczęszczane zakątki świata, jest amatorem wspinaczki
górskiej i biegów ultra. Jego zdjęcia były publikowane m.in. w magazynach National
Geographic Polska, ULTRA, Trail czy Traveler. Za zdjęcia z Antarktydy dostał pierwszą nagrodę Grand Press Photo 2019 w kategorii “Środowisko”.

Dołącz do dyskusji

Odcinek 16